AŞIK- QÂP - KE‘B

 

Taş gibi, bazı canlılar da oyunların bir parçası olabiliyor. Hatta hayvancılığın yapıldığı yerlerde, bazı hayvanların kemikleri de kullanılabiliyor. Bunlardan en yaygını oyunlardan biri de aşık atma.. Koyunun ayak bileğinden çıkarılan kemiğin, çok eski zamanlardan beri kullanıldığını kanıtlayan çok sayıda örnek olmakla birlikte, hükümdarların önemli savaşlardan önce aşık falına baktırdıkları da belirtiliyor. Bu oyunun çok yaygın olduğu Yunanlarda, oyun “astroloji” olarak da adlandırılıyor, çünkü geleceği kestirmek için bu oyun oynanıyor. Yunanlarda, kemiğin aynı şekli kristal kayadan ve bronzdan da yapılıyor.

Aşık kemiğin bazı yüzleri sarı, mavi, kırmızı renklerine boyanırdı. Mardin’deki Kürtlerin deyimiyle qâp, Arapların deyimiyle de ke‘b aynı anlama denk düşmektedir; hayvanın ayak bileği.

 

Nasıl oynanır

 

Aşığın dört yüzünün birer adı vardır. Mir, eşek, sofi, hırsız. Kemik yüz üstü düştüğü zaman sofi, sırt üstü düştüğü zaman hırsız, yan düştüğü zaman mir, dik düştüğü zaman eşekdir. Bu oyun erkek çocuklara mahsus olup dötr-beş kişiyle oynanılır. Aşığı atacak önce öteki çocuklardan birinin adını söyler. Mesela:

-Hasan ne kişi(kim)? Bundan sonra aşığı atarak bakar. Aşığın hangi tarafı üste geldiyse ona göre yanıt verilirdi. Mesela: Hırsız kişi smiley

Tekrara sorar: Hırsızlığı neden? Yine aşığı atar ve hangi taraf üste geldiyse ona göre cevap verir: Sofiliktensmiley

Bir daha sorar: Olup olacağı nedir? Aşığı atıp baktıktan sonra bu soruya verir: Mir oğlu Mir smiley

Son olarak sorulan soru: hayatında aradığı nedir? Aşığın hangi tarafı geldiyse ona göre yanıt verilir. Mesela: Mirlik smiley

Oyun bundan sonra  başka bir arkadaşının adını söylenir ve aşığı atarak devam eder.

 

Bu oyun eskiden yumurta karşılığında de oynanırdı.iki kişiyle oynanılır. Öncelikle iddia ortaya konulur. Kaç yumurtasına oynandığı söylendikten sonra kişiler aşıklarını yere atarlar. Yarışmacılardan birini aşığı eşek, diğerininki mir ise mir kazanırdı. Mir her zaman en değerli yüzdür.